Fakty i liczby

Lata 2011-2025

Konkursy krajowe i międzynarodowe to łącznie ponad 34 tys. sfinansowanych projektów o wartości ponad 19,75 mld zł.

Konkursy krajowe:

• 157 423 otrzymanych wniosków
• 33 098 przyznanych grantów
• 23 807 laureatów
• 18,55 mld zł przyznanego finansowania
• 61 773 wnioskujących

Młodzi naukowcy

NCN organizuje konkursy przeznaczone dla naukowców na wszystkich etapach kariery. W ofercie agencji znajdują się programy skierowane do osób rozpoczynających pracę, dojrzałych badaczy oraz takie, w których młodzi naukowcy rywalizują z bardziej doświadczonymi.

• Wśród składających wnioski w konkursach NCN dominują badaczki i badacze do 12 lat po doktoracie, w wieku od 26 do 40 lat.
• W 2025 roku NCN przekazał naukowcom na badania niemal 1,69 mld złotych w tym ponad 550 mln zł na badania naukowe prowadzone przez młodych naukowców. Ogółem od 2016 r., gdy rozpoczęto pomiary, do 2025 r. na wsparcie rozwoju młodych badaczek i badaczy agencja przeznaczyła blisko 7,2 mld zł, co stanowiło 48% kwoty przyznanej w tym czasie w konkursach krajowych i międzynarodowych.
• W konkursach skierowanych tylko do młodych naukowców, rozstrzygniętych przez NCN w 2025 roku, finansowanie otrzymało 626 projektów. W konkursach otwartych dla badaczek i badaczy na różnych etapach kariery, finansowanie otrzymało 538 projektów i działań naukowych, co stanowiło niemal 40% spośród wszystkich sfinansowanych w tym roku badań, których liczba ogółem wyniosła 1362.

Dzięki pozyskanemu z NCN finansowaniu młodzi naukowcy mogą realizować własne projekty badawcze, budować zespoły oraz rozwijać kariery poprzez stypendia w szkołach doktorskich lub zatrudnienie w polskich jednostkach naukowych. Powstało już całe „pokolenie NCN” – badaczek i badaczy, którzy naukowo dojrzewali dzięki stabilnemu wsparciu agencji. Transparentne, rzetelne procedury oparte na pracy międzynarodowych ekspertów, zapewniające bezstronną ocenę projektów badawczych pozwoliły wielu z nich pozostać w Polsce lub powrócić do kraju z zagranicy, aby kontynuować działalność naukową na najwyższym poziomie.

Finansowanie młodych naukowców w konkursach NCN (plik pdf)

Granty NCN w Polsce. Zróżnicowanie regionalne

Rozkład finansowania z NCN w poszczególnych regionach kraju wynika przede wszystkim z koncentracji jednostek naukowych, skali ich działalności oraz jakości prowadzonych badań. Najwięcej grantów trafia do województw mazowieckiego i małopolskiego, ale dobre wyniki osiągają też inne ośrodki.

• W latach 2011–2025 badacze z województwa mazowieckiego i małopolskiego złożyli łącznie 42,8% wszystkich wniosków do NCN (odpowiednio 26,6% i 16,2%). Są to regiony z największym zagęszczeniem instytucji naukowych (instytutów PAN, uczelni badawczych i innych aktywnych jednostek) i największą liczbą zatrudnionych naukowców. Na tle innych województw mazowieckie wybitnie wyróżnia się także pod względem jednostek z kategoriami naukowymi A+ i A, świadczącymi o wysokiej jakości prowadzonych badań (na kolejnych miejscach są województwa małopolskie i wielkopolskie).
• Województwa takie jak lubuskie, świętokrzyskie i opolskie wykazują najmniejszą aktywność w systemie grantowym – ich udział w ogólnej liczbie składanych wniosków i uzyskanego finansowania wynosi poniżej 1%.
• Wyniki konkursów NCN przeprowadzonych w latach 2011–2025 są proporcjonalne do aktywności wnioskodawców: 31,6% projektów zakwalifikowanych do finansowania pochodziło z województwa mazowieckiego, a 18,4% z małopolskiego.
• Naukowcy spoza dwóch największych ośrodków skutecznie konkurują o finansowanie NCN. Badaczki i badacze z województwa wielkopolskiego i dolnośląskiego mają wskaźniki sukcesu wyższe niż średnia krajowa (odpowiednio 22% i 23%, przy średniej 21%). Naukowcy z województw pomorskiego, łódzkiego i kujawsko-pomorskiego również uzyskują finansowanie na poziomie zbliżonym do średniej krajowej. To pokazuje, że wysokiej jakości badania są prowadzone w różnych ośrodkach na terenie kraju.
• System oceny wniosków w NCN oparty jest na jakości. Eksperci (w 2025 r. ponad 97% z zagranicy) oceniają merytoryczną wartość projektów naukowych i najlepszym z nich przyznawane jest finansowanie, nie zaś jednostki, w których mają być realizowane badania.
• Skuteczność w zdobywaniu grantów różni się także w zależności od typu instytucji. Najlepiej radzą sobie naukowcy z jednostek PAN. Uczelnie, choć jest ich najwięcej, wypadają pod tym względem nierównomiernie, co może mieć związek ze zróżnicowanym zakresem obowiązków zatrudnionych tam badaczy. Mniejszą skuteczność mają natomiast instytuty badawcze i instytucje zaliczane do kategorii „inne”.

NCN prowadzi działania, które mogą być wsparciem dla mniejszych ośrodków akademickich. Promuje mobilność naukową, wprowadza limity w liczbie realizowanych grantów, ogłasza konkurs MINIATURA, organizuje szkolenia dla wnioskodawców i Dni NCN poza największymi miastami.

Liczba i kwota wniosków, podmioty wnioskujące, wnioskodawcy – w podziale na województwa (4 slajdy, pdf)

Równy dostęp kobiet i mężczyzn do środków na badania

Równość szans w dostępie do finansowania badań to jeden z priorytetów Narodowego Centrum Nauki. W 2022 roku przyjęliśmy pierwszy Plan Równości Płci na cztery lata. Kolejny dokument obejmuje lata 2026–2029. Przygotowałyśmy go w oparciu o diagnozę obecnej sytuacji oraz ewaluację doświadczeń z realizacji poprzedniego planu. Rozwija on dotychczasowe kierunki i kładzie większy nacisk na perspektywę intersekcjonalną, uwzględniającą nakładające się czynniki, takie jak płeć, wiek czy niepełnosprawność.

Regularnie publikujemy też dane dotyczące udziału kobiet i mężczyzn w systemie grantowym.

• Analiza aktywności grantowej w podziale na płeć wskazuje, że kobiety i mężczyźni wnioskują o finansowanie z podobną częstotliwością – ich udział w składaniu wniosków jest niemal identyczny. W latach 2011–2025 w konkursach NCN uczestniczyło ponad 31,2 tys. naukowczyń i niemal 30,6 tys. naukowców.
• Różnica w skuteczności pomiędzy naukowcami obu płci, mimo iż niewielka (40% mężczyzn, 38% kobiet), może sugerować, że badaczki napotykają na pewne bariery w dostępie do finansowania. Uzyskane dane są sygnałem do dalszego ich monitorowania i – w razie potrzeby – podejmowania działań wspierających.

Udział kobiet i mężczyzn w projektach finansowanych przez NCN (pdf)

Strona o wspieraniu równości szans kobiet i mężczyzn w nauce

Eksperci oceniający wnioski w konkursach NCN

Wnioski o finansowanie projektów w konkursach NCN oceniają polscy i zagraniczni naukowcy – członkowie zespołów ekspertów oraz recenzenci zewnętrzni. Podstawą wyboru ekspertów jest doskonałość naukowa i brak konfliktu interesu.

• W 2025 roku w ocenie wniosków wzięło udział 2092 ekspertów i przygotowano 10 034 recenzji. Ponad 99% recenzentów i ponad 97% ekspertów to naukowcy afiliowani w ośrodkach zagranicznych. Największy udział ekspertów z afiliacją zagraniczną jest w obszarze ST, najniższy w HS.
• Wśród recenzentów biorących udział w ocenie wniosków w NCN w latach 2011–2025 przeważają naukowcy zatrudnieni w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Włoszech, Francji i Hiszpanii.
• Niemal wszyscy eksperci, którzy wzięli udział w badaniach ewaluacyjnych NCN w latach 2017-2025 (blisko 7 tys. osób), mieli doświadczenie w pełnieniu funkcji kierownika projektu badawczego (średnio 94%, w 2025 roku 92%). Większość z nich pełniła również funkcję recenzenta w innych instytucjach grantowych (średnio 89%, w 2025 r. aż 96%) oraz członka Zespołu Ekspertów NCN (średnio 68%, w 2025 r. 77%).
• Niemal wszyscy recenzenci, którzy wzięli udział w ewaluacji wewnętrznej NCN w latach 2021-2025 (ponad 11 tys. osób), byli recenzentami w czasopismach naukowych (99%), zdecydowana większość pełniła funkcję recenzenta w innych instytucjach grantowych (średnio 91%) i funkcję kierownika projektu naukowego (średnio 79%).