Największe w dotychczasowej historii NCN edycje konkursów na projekty badawcze OPUS i SONATA rozstrzygnięte. Do polskich jednostek naukowych trafi ponad pół tysiąca grantów na realizację badań podstawowych o łącznej wartości niemal 912 mln zł.
- Rekordowa liczba wniosków. Do konkursów OPUS 30+LAP/Weave i SONATA 21 wpłynęło ponad 3700 wniosków – blisko 15 procent więcej niż rok wcześniej.
- Rekordowy budżet. Na finansowanie projektów przeznaczamy łącznie niemal 912 mln zł – najwięcej w historii tych konkursów.
- Więcej finansowanych projektów. Finansowanie otrzymają 522 projekty (liczba nie obejmuje wniosków LAP). Rok wcześniej w analogicznym momencie sfinansowaliśmy 441 projektów, w 2024 roku – 485.
- Coraz większa skala konkursów NCN. Badaczki i badacze składają coraz więcej wniosków do NCN. Obsługuje je ta sama liczba pracowników co kilka lat temu.
Konkursy zostały ogłoszone w połowie września ubiegłego roku. OPUS ma szeroką formułę, jest otwarty dla wszystkich badaczek i badaczy, niezależnie od wieku, stopnia naukowego i zaawansowania kariery. Granty można otrzymać na projekty realizowane w polskich jednostkach naukowych, trwające 12, 24, 36 lub 48 miesięcy. Jesienna edycja tego konkursu zawiera dodatkowo ścieżkę LAP, dzięki której mogą ubiegać się finansowanie badań realizowanych współpracy z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii w ramach programu Weave – maksymalna długość tych projektów zależy od kraju partnerskiego. W konkursie nie ma limitów budżetowych na pojedynczy projekt, kosztorys może obejmować m.in. wynagrodzenia, stypendia oraz koszty prowadzenia badań, w tym zakup aparatury, sprzętu, oprogramowania, materiałów, koszty usług obcych, wyjazdów i dostępu do międzynarodowych urządzeń badawczych. Kierownikiem projektu może być osoba z co najmniej jedną opublikowaną lub przyjętą do druku pracą naukową, lub przynajmniej jednym dokonaniem artystycznym bądź artystyczno-naukowym w przypadku działalności w zakresie twórczości i sztuki.
SONATA to konkurs skierowany do konkretnej grupy naukowczyń i naukowców, znajdujących się na początku kariery. W rozstrzygniętej właśnie edycji wnioski mogły składać osoby, które uzyskały stopień doktora między 1 stycznia 2018 r. a 31 grudnia 2023 roku. Podobnie jak w OPUS, kierownik musi mieć na swoim koncie publikacje lub dokonania artystyczne lub artystyczno-naukowe. Projekty SONATA mogą trwać 12, 24 lub 36 miesięcy. W budżecie można zaplanować wynagrodzenia dla kierownika i wykonawców projektu oraz koszty prowadzenia badań (sprzęty, usługi, materiały, wyjazdy, itp.), a także koszty obniżenia pensum dydaktycznego.
Finansowane projekty
W konkursach OPUS 30+LAP/Weave oraz SONATA 21 do NCN wpłynęło ponad 3700 wniosków. To bezprecedensowo wysoka liczba, w 2025 roku otrzymaliśmy pół tysiąca wniosków mniej, a w latach 2022-2024 otrzymywaliśmy w tej konfiguracji konkursów po 3 tysiące wniosków.
Wnioski w NCN są oceniane pod kątem formalnym w biurze NCN przez koordynatorów dyscyplin. Ocenę merytoryczną przeprowadzają zespoły ekspertów złożone z naukowczyń i naukowców powołanych przez Radę NCN osobno dla każdego z paneli dyscyplin NCN – a z powodu dużej liczby wniosków, dla niektórych paneli powoływane są dwa osobne zespoły. W pierwszym etapie oceny merytorycznej każdy wniosek jest opiniowany indywidualnie przez członków zespołu, a decyzję o kwalifikacji do kolejnego etapu podejmuje kolegialnie zespół na pierwszym posiedzeniu panelowym. Drugi etap oceny merytorycznej obejmuje pozyskanie co najmniej dwóch indywidualnych opinii od recenzentów zewnętrznych. Ostateczne decyzje o rekomendacji do finansowania lub jej braku podejmuje zespół ekspertów po dyskusji na drugim posiedzeniu panelowym, z uwzględnieniem indywidualnych opinii. Rekordowa liczba wniosków w rozstrzygniętych właśnie konkursach wpłynęła na sposób organizacji i wydłużenie procesu oceny w NCN.
Do finansowania zostało zakwalifikowanych 279 projektów OPUS oraz 243 projekty SONATA, na łączną kwotę niemal 912 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu w konkursie OPUS (bez wniosków LAP) wyniósł 13,34%, zaś w konkursie SONATA 18,02%.
Liczba laureatów konkursu OPUS 30 jeszcze się zwiększy – ogłoszone dziś wyniki nie obejmują wyników dla wniosków OPUS LAP, czyli projektów realizowanych przez polskie zespoły badawcze we współpracy międzynarodowej z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii. Narodowe Centrum Nauki dokonało oceny tych wniosków jako agencja wiodąca, teraz zgodnie z założeniami programu Weave agencje partnerskie muszą zatwierdzić te wyniki. Informacje o zwycięskich projektach będziemy publikować w miarę spływania akceptacji, zgodnie z harmonogramem przedstawionym w ogłoszeniu konkursu.
| OPUS 30 (bez LAP) | OPUS 30 LAP | SONATA 21 | |
|---|---|---|---|
| wnioski złożone | 2092 | 267 | 1348 |
| wartość wniosków złożonych | 3 561 688 103 | 451 123 558 | 1 679 013 310 |
| wnioski zakwalifikowane do finansowania | 279 | oczekiwanie na zatwierdzenie wyników oceny przez agencje partnerskie | 243 |
| wartość wniosków zakwalifikowanych do finansowania | 570 688 128 | 341 165 943 | |
| liczbowy wskaźnik sukcesu | 13,34%* | 18,03% | |
| finansowy wskaźnik sukcesu | 16,02%* | 20,32% | |
| * Ostateczne wskaźniki sukcesu w konkursie OPUS 30+LAP/Weave będą znane jesienią, po publikacji ostatnich wyników dla wniosków LAP. | |||
Pełne listy projektów zakwalifikowanych do finansowania wraz z opisami popularnonaukowymi:
- LISTY RANKINGOWE OPUS 30, SONATA 21
- Listy rankingowe do pobrania (.pdf): OPUS 30 (bez LAP), SONATA 21
Decyzje i ponowne złożenie wniosku w kolejnych konkursach NCN
Decyzje zostaną wysłane 11 czerwca (zasady doręczania). Wnioskodawcom, którzy nie otrzymali finansowania w OPUS 30+LAP/Weave i SONATA 21, a będą chcieli ubiegać się o nie w kolejnych konkursach, przypominamy, że jeśli zadania badawcze pokrywają się z poprzednim wnioskiem, jego złożenie jest możliwe dopiero wtedy, gdy decyzja dyrektora NCN o odmowie finansowania stanie się ostateczna. Następuje to po upływie 14-dniowego terminu na odwołanie. Aby zdążyć ze złożeniem nowego wniosku w naborze trwającym do 16 czerwca, wnioskodawca musi zrzec się prawa do odwołania przed upływem tego terminu. Z chwilą doręczenia takiego oświadczenia do NCN decyzja staje się prawomocna, co umożliwia ponowne złożenie wniosku w nowych konkursach.
Oświadczenie wnioskodawca składa do NCN w formie pisemnej na adres: ul. Twardowskiego 16, 30-312 Kraków, albo elektronicznie (podpisane podpisem zaawansowanym lub kwalifikowanym w formacie PAdES) na ESP: /ncn/SkrytkaESP lub na adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-30168-16398-EHSIE-12.
W razie pytań, zachęcamy do kontaktu z opiekunem wniosku wskazanym w systemie OSF.