Ponad 250 mln zł na polską naukę

Rozstrzygnęliśmy siedemnastą edycję konkursu MAESTRO dla doświadczonych naukowczyń i naukowców oraz piętnastą edycję konkursu SONATA BIS dla planujących stworzenie nowych zespołów badawczych. Sfinansujemy 77 projektów o wartości ponad 250 mln zł.

Mistrzowie nauki

MAESTRO to flagowy program NCN, w którym finansujemy pionierskie badania prowadzone przez doświadczone naukowczynie i naukowców, w tym interdyscyplinarne, ważne dla rozwoju nauki, wykraczające poza dotychczasowy stan wiedzy oraz takie, których efektem mogą być odkrycia naukowe. W konkursie mogą brać udział badacze ze stopniem doktora, posiadający wybitny dorobek, udokumentowany publikacjami w renomowanych czasopismach oraz doświadczeniem w kierowaniu dużymi grantami. Projekty mogą trwać 3, 4 lub 5 lat. Ich wymiernym efektem, oprócz realizacji wysokiej jakości badań podstawowych, jest także kształcenie kadry – warunki konkursu nakładają na kierowników projektów obowiązek zatrudnienia doktorantów lub stażystów typu post-doc na łączny okres co najmniej 72 miesięcy.

W siedemnastej edycji MAESTRO do NCN wpłynęły 83 wnioski o łącznej wartości ponad 323 mln zł. Finansowanie otrzymało 7 projektów o łącznej wartości niemal 26,6 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 8,43%, podczas gdy finansowy wskaźnik sukcesu wyniósł 8,22%.  

Nowe zespoły badawcze

Konkurs SONATA BIS jest ważny dla struktury polskiej nauki, pozwala badaczkom i badaczom od 5 do 12 lat po uzyskaniu stopnia doktora na utworzenie własnej, niezależnej grupy badawczej i realizację ambitnych projektów z zakresu badań podstawowych, trwających od 3 do 5 lat. W budżecie grantu można zaplanować środki na wynagrodzenia dla kierowników i wykonawców projektu, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń, oprogramowania, materiałów, sprzętu, usługi obce, wyjazdy, konsultacje i inne koszty niezbędne do realizacji projektów.  Kierownikiem projektu SONATA BIS można być tylko raz.

W piętnastej edycji konkursu SONATA BIS do NCN wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 14,55%, podczas gdy finansowy wskaźnik sukcesu był wyższy i wyniósł 17,01%.

Listy rankingowe

Listy rankingowe pdf do pobrania: MAESTRO 17, SONATA BIS 15

Potrzeby są większe

W tej edycji konkursów MAESTRO i SONATA BIS naukowcy złożyli największą liczbę wniosków w ciągu ostatniego pięciolecia, w porównaniu do poprzednich edycji. To dowód na to, że badaczki i badacze pracujący w polskich jednostkach są aktywni, mają świetne pomysły i ambitne zamierzenia badawcze. Ich projekty są bardzo dobrze zaplanowane, są wysoko oceniane przez ekspertów, jednak często nie dostają finansowania wyłącznie z powodu ograniczonego budżetu Narodowego Centrum Nauki.

Konkursowy system finansowania nauki zapewnia odpowiednią jakość badań prowadzonych ze środków publicznych. Wskaźniki sukcesu w konkursach NCN wciąż jednak pozostają na zbyt niskim poziomie, żeby mógł efektywnie działać. Optymalna  wartość wskaźników sukcesu powinna kształtować się na poziomie 25-30%, co jest standardem w agencjach grantowych na całym świecie. W ostatnich pięciu edycjach konkursu MAESTRO udało się osiągnąć takie wskaźniki tylko dwa razy, w 2022 i 2024 roku – w tym drugim przypadku jedynie dzięki otrzymaniu przez NCN dodatkowych środków i uruchomieniu list rezerwowych. W przypadku SONATA BIS optymalne wskaźniki w ostatnim pięcioleciu osiągnięto tylko raz, w 2024 roku, podobnie – wyłącznie dzięki sfinansowaniu większej liczby projektów z list rezerwowych.

MAESTRO

Rok	Konkurs	Wnioski złożone	Wartość wniosków złożonych	Wnioski finansowane	Wartość wniosków finansowanych	Liczbowy wskaźnik sukcesu	Finansowy wskaźnik sukcesu
2022	MAESTRO 13	73	254 055 098	9	33 818 104	21,99	25,67
2023	MAESTRO 14	72	254 790 076	5	23 827 924	6,94	9,35
2024	MAESTRO 15 z listami rezerwowymi	56	200 948 127	19	69 025 019	33,93	34,35
2025	MAESTRO 16	69	246 976 030	7	29 735 610	10,53	12,04
2026	MAESTRO 17	83	323 654 586	7	26 598 170	8,43	8,22

---

SONATA BIS

Rok	Konkurs	Wnioski złożone	Wartość wniosków złożonych	Wnioski finansowane	Wartość wniosków finansowanych	Liczbowy wskaźnik sukcesu	Finansowy wskaźnik sukcesu
2022	SONATA BIS 11	382	786 974 885	84	202 019 938	12,33	13,31
2023	SONATA BIS 12	400	948 366 264	58	164 374 171	14,5	17,33
2024	SONATA BIS 13 z listami rezerwowymi	420	1 004 919 493	100	266 663 703	23,81	26,54
2025	SONATA BIS 14	417	1 100 960 699	63	205 948 329	15,11	18,71
2026	SONATA BIS 15	481	1 315 145 329	70	223 728 879	14,55	17,01

Ocena peer-review i transparentne zasady

Wybór laureatów MAESTRO 17 i SONATA BIS 15 to efekt wieloetapowego procesu selekcji, w którym kluczową rolę odegrały panele ekspertów oraz recenzenci zewnętrzni. Proces oceny przebiegał w dwóch etapach. W pierwszym etapie wnioski były oceniane przez zespoły ekspertów składające się w większości z ekspertów zagranicznych. Każdy wniosek najpierw otrzymał co najmniej dwie opinie, a następnie zespół ustalił jego ocenę podczas dyskusji panelowej. W drugim etapie wnioski były opiniowane przez ekspertów zewnętrznych (zwykle zagranicznych), dodatkowo kierownik projektu odbywał rozmowę kwalifikacyjną w siedzibie NCN w języku angielskim, podczas której odpowiadał na pytania dotyczące założeń projektu, metodologii oraz ryzyk badawczych. O ostatecznym kształcie listy projektów rekomendowanych do finansowania decydował jak zawsze zespół ekspertów podczas drugiego posiedzenia panelowego.

Sposób doręczania decyzji

Decyzje dyrektora NCN doręczane są tylko wnioskodawcy, nie są przekazywane do wiadomości kierownika projektu w przypadku gdy wnioskodawcą jest podmiot, o którym mowa w art. 27 ust. 1-7 i 9 ustawy o NCN. W przypadku gdy wnioskodawcą jest osoba fizyczna, decyzja nie jest przekazywana do podmiotu wskazanego we wniosku jako podmiot realizujący. Więcej o zasadach doręczania decyzji.