Dziesięcioro naukowców z najlepszych ośrodków naukowych na świecie otrzymało finansowanie w ramach pilotażowego programu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej TOP200 im. Weigla. NCN sfinansuje komponenty badawcze 9 laureatów warte ponad 3 mln zł.
Program TOP200 im. Weigla to inicjatywa Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), której celem jest przyciąganie do Polski wybitnych naukowców z uczelni znajdujących się w pierwszej dwusetce światowych rankingów: Academic Ranking of World Universities, QS World University Rankings oraz Times Higher Education World University Rankings. Program jest częścią inicjatywy Komisji Europejskiej Choose Europe for Science, promującej mobilność naukowców i pozyskiwanie talentów naukowych .
W gronie laureatów programu TOP200 znalazło się siedmioro doświadczonych badaczy, którzy złożyli wnioski w ramach ścieżki Senior Fellow oraz troje naukowców w ścieżce Junior Fellow. Reprezentują oni w większości nauki humanistyczne (historia, historiografia, filozofia, językoznawstwo), ale także nauki ścisłe i techniczne (astronomia, chemia, inżynieria materiałowa) oraz nauki o życiu (tematyka zakwalifikowanych do finansowania projektów dotyczy nowotworów, otyłości dziecięcej oraz funkcjonowania ludzkiego mózgu). Łączna kwota projektów zakwalifikowanych do finansowania to niemal 19 mln zł. Narodowe Centrum Nauki sfinansuje 9 komponentów badawczych o wartości 3 171 149 zł.
Beneficjenci przyjadą do sześciu jednostek akademickich, które należą do największych grantobiorców NCN. Są to Uniwersytet Jagielloński (3 zakwalifikowane projekty), Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (3 projekty), a także Instytut Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk, Instytut Chemii Fizycznej PAN, Politechnika Gdańska oraz Politechnika Warszawska (po 1 projekcie). Obecność naukowców związanych z takimi ośrodkami jak Harvard University, University of Oxford czy Michigan State University stworzy polskim zespołom badawczym nowe możliwości rozwoju.
Kierownikiem projektu w ścieżce Senior Fellow mógł zostać cudzoziemiec posiadający co najmniej stopień doktora, który w ciągu ostatnich 4 lat pracował naukowo przez okres co najmniej 36 miesięcy poza Polską w ośrodku ulokowanym na jednej z dwustu pierwszych pozycji na przynajmniej jednym z wymienionych wcześniej rankingów. Ścieżka Junior Fellow dostępna była dla młodych badaczy z zagranicy, którzy w ciągu ostatnich 2 lat pracowali w takim ośrodku przynajmniej przez rok a stopień doktora uzyskali nie wcześniej niż 7 lat przed złożeniem wniosku.
NCN od lat współpracuje z NAWA finansując komponenty badawcze w ramach programu Polskie Powroty, a w konkursie SONATINA 10 przeznaczonym dla młodych naukowców staż zagraniczny finansowany jest po raz pierwszy przez NAWA. Aby zachęcić naukowców z zagranicy do prowadzenia badań w polskich jednostkach naukowych od 2026 r. rozszerzyliśmy tę współpracę o program TOP200 wspierający transfer wiedzy, budowanie międzynarodowych sieci współpracy oraz zwiększanie obecności i rozpoznawalności Polski na świecie. Program TOP200 im. Weigla ma charakter pilotażowy – o jego ewentualnej jego kontynuacji zdecyduje Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.