Otwarcie konkursu dotyczącego oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

Kod CSS i JS

We współpracy z Partnerstwem Europejskim One Health Antimicrobial Resistance (EUP OHAMR) ogłaszamy konkurs na międzynarodowe interdyscyplinarne projekty badawcze pn. JTC 2027 Understand, Model and Stop Antimicrobial Resistance Transmission.

Celem drugiego konkursu EUP OHAMR jest zapobieganie pojawianiu się i szerzeniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe poprzez pogłębianie wiedzy na temat mechanizmów oraz dróg transmisji odpowiedzialnych za jej rozwój i rozprzestrzenianie się. W konkursie będą finansowane badania zmierzające do opracowania nowych i udoskonalonych metod ograniczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz zmniejszania jej negatywnego wpływu na zdrowie ludzi, zwierząt i roślin, a także na środowisko naturalne, zgodnie z koncepcją Jednego Zdrowia (One Health).

Wnioski badawcze powinny dotyczyć jednego z trzech następujących tematów:

  1. Model AMR transmission dynamics to predict the risk of AMR emergence and spread to support decision making of public authorities
  2. Understand and characterize the role of host commensal micro-organisms (including fungi) in AMR dynamics and develop solutions aiming at selective decolonizing of resistant organisms in the host (human and animals) to prevent transmission
  3. Develop or improve tools and methods to reduce resistant bacteria, fungi, and resistance genes in environmental hotspots, and investigate the impact of these tools and methods on AMR transmission

O finansowanie mogą się starać konsorcja międzynarodowe, złożone z co najmniej 3 zespołów badawczych pochodzących z co najmniej 3 krajów biorących udział w konkursie, w tym przynajmniej 2 spośród państw członkowskich UE lub krajów stowarzyszonych. Kierownik polskiego zespołu badawczego musi posiadać co najmniej stopień naukowy doktora.

Kraje uczestniczące w konkursie

Australia, Austria, Belgia, Czechy, Dania, Estonia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Izrael, Kanada, Litwa, Łotwa, Malta, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Słowacja, Szwecja, Szwajcaria, Turcja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.

W konkursie Partnerstwa OH AMR można otrzymać środki na wynagrodzenia dla zespołu badawczego, wynagrodzenia i stypendia dla studentów lub doktorantów, zakup lub wytworzenie aparatury naukowo-badawczej oraz pokryć inne koszty związane z wydatkami niezbędnymi do realizacji projektu badawczego.

Budżet przeznaczony przez NCN dla polskich zespołów wynosi 1 mln euro. Całkowity budżet konkursu to 31 milionów euro, jest współfinansowany przez Unię Europejską.

Etapy konkursu

Konkurs składa się z dwóch etapów. 

  • W I etapie wraz z partnerami zagranicznymi należy złożyć wspólny wniosek wstępny (pre-proposal). 
  • W II etapie najwyżej ocenione zespoły badawcze zostaną zaproszone do złożenia wspólnych wniosków pełnych (full proposals). Kierownik polskiego zespołu uczestniczącego w projekcie ocenianym na tym etapie musi złożyć również wniosek krajowy w systemie OSF. Informacje zawarte w obu wnioskach muszą być tożsame.

Harmonogram konkursu

  • Termin składania wniosków wspólnych wstępnych (pre-proposal): 1 lutego 2027, 13.00 CET
  • Zaproszenie do składania wniosków wspólnych pełnych (full proposals): maj 2027
  • Termin składania wniosków wspólnych pełnych (full proposals): 23 czerwca 2027, 13.00 CEST
  • Termin składania wniosków krajowych w systemie OSF: 30 czerwca 2027
  • Wyniki konkursu: listopad 2027
  • Rozpoczęcie realizacji projektów: grudzień 2027 – kwiecień 2028

Zespoły zainteresowane udziałem w konkursie poszukujące partnerów z innych krajów zachęcamy do skorzystania z narzędzia ułatwiającego wyszukiwanie partnerów do realizacji projektów: Partner Search Tool.

Ogłoszenie konkursu JTC 2027 na stronie EUP OHAMR

Ogłoszenie dla polskich zespołów badawczych

Wyniki pierwszego konkursu EUP OHAMR: OH-TREAT

Więcej o partnerstwie EUP OHAMR

Nauka w Centrum: wykłady laureatów Nagrody NCN 2026

Kod CSS i JS

Dawid Kobiałka, Paweł Sikorski oraz Piotr Achinger opowiedzą o swoich badaniach naukowych podczas wykładów online organizowanych przez Copernicus Center. Pierwsza tegoroczna odsłona cyklu „Nauka w Centrum” już 19 listopada.

W październiku poznaliśmy nazwiska trzech laureatów Nagrody NCN, najbardziej prestiżowego wyróżnienia dla młodych badaczy pracujących w Polsce, przyznawanego za znaczące osiągnięcia naukowe z zakresu badań podstawowych.

Dawid Kobiałka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego zajmuje się archeologią sądową, archeologią zbrodni, archeologią niedawnej przeszłości i współczesnych konfliktów zbrojnych, a także studiami nad dziedzictwem oraz archeologią publiczną i wspólnotową. Nagrodę NCN w obszarze nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce otrzymał za badania archeologiczne miejsc masowych zbrodni z okresu II wojny światowej. Paweł Sikorski z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego w swojej pracy koncentruje się na kwasach rybonukleinowych RNA. Nagrodę NCN w obszarze nauk o życiu otrzymał za badania nad tym, w jaki sposób komórki rozpoznają dwuniciowe RNA i przekształcają ten sygnał w odpowiedź immunologiczną. Piotr Achinger z Instytutu Matematycznego PAN specjalizuje się w geometrii algebraicznej. Nagrodę NCN w obszarze nauk ścisłych i technicznych otrzymał za przełomowe wyniki dotyczące rozmaitości algebraicznych nad ciałami o charakterystyce dodatniej i ciałami niearchimedesowymi.

W najbliższych tygodniach laureaci Nagrody NCN 2026 opowiedzą o swoich badaniach w cyklu wykładów online organizowanym przez Centrum Kopernika. Transmisje będą dostępne na kanale Copernicus Center na YouTube oraz na playliście „Nauka w Centrum”.

Wykład Dawida Kobiałki

19.11.2026, godz. 18.00

Dawid Kobiałka, fot. Łukasz Bera/NCN Dawid Kobiałka, fot. Łukasz Bera/NCN Archeologia masowych zbrodni z okresu II wojny światowej na Pomorzu Gdańskim

Początek II wojny światowej na Pomorzu Gdańskim wiązał się z fizyczną eliminacją określonych kategorii obywateli II RP. Zwłoki ofiar były ukrywane. Ślady masowych zbrodni zostały częściowo zniszczone w drugiej połowie 1944 r. przez Sonderkommando 1005. Materialne ślady tych wydarzeń oraz społeczna pamięć z nimi związana są tematem badań archeologicznych zespołu Dawida Kobiałki prowadzonych m.in.. na Pomorzu Gdańskim. On sam pochodzi z Chojnic, jako dziecko spędzał czas z kolegami w miejscu, które było nazywane Doliną Śmierci. Trzy dekady później jako doktor archeologii, wraz z grupą naukowców, wolontariuszy, społeczników i prokuratorów IPN wrócił do tego miejsca, aby odnaleźć szczątki ofiar. Ich badania doprowadziły do odnalezienia około 700 ofiar. 

– Na podstawie dowodów, które odnajdujemy, próbujemy zrekonstruować, jak do tych zbrodni dochodziło i w jaki sposób zacierano ślady tych czynów. Interesuje nas też, jak pamięć o tych wydarzeniach funkcjonuje dzisiaj w lokalnych społecznościach – mówi Dawid Kobiałka. 

Prace zespołu Dawida Kobiałki to pierwsze prace prowadzone w miejscach kaźni z czasów II wojny światowej w sposób stricte naukowy, zgodnie z aktualnymi standardami archeologii. Wcześniej prowadzono ekshumacje masowych mogił, ale w innym kontekście społecznym, historycznym, ekonomicznym i w zupełnie innym celu – celu humanitarnym. 

– Dla nas archeologia jest pewną ramą rozumienia, postrzegania miejsca zbrodni – podkreśla dr Kobiałka. – W naszych badaniach rozwijamy ideę archeologii masowych zbrodni jako wielowymiarowego, wielopoziomowego podejścia interdyscyplinarnego, które ma zaoferować nowy sposób mówienia, pisania i dokumentowania trudnego dziedzictwa II wojny światowej. Jest to nauka o znaczeniu społecznym, kulturowym, humanitarnym.

Transmisja na żywo

Dawid Kobiałka wystąpił również w podcaście NCN 04/08 – Jak kształtować karierę w nauce?

W cyklu Nauka w Centrum odbyło się już 18 wykładów laureatek i laureatów Nagrody NCN z lat 2020-2025. Opowiadali m.in. o tym, jakie funkcje pełnią błonowe labirynty w nanoświecie komórki, jak codzienne mentalne podróże w czasie pomagają nam planować, regulować i nadawać sens naszemu życiu oraz jak wiązanie supełków na cząsteczkach pomaga w stworzeniu najmniejszych maszyn świata – maszyn molekularnych. Kolejne odsłony cyklu już wkrótce na kanale Copernicus Center: 10 grudnia o badaniach nad RNA opowie Paweł Sikorski.

Trzy projekty z udziałem polskich zespołów badawczych nagrodzone w konkursie OH-TREAT

Kod CSS i JS

Dwadzieścia jeden projektów realizowanych przez 113 partnerów z 30 krajów zostało zakwalifikowanych do finansowania w ramach konkursu OH-TREAT. Wśród nich znalazły się trzy projekty z udziałem zespołów z Polski, których prace badawcze sfinansuje NCN. 

Organizowany we współpracy z Europejskim Partnerstwem One Health Antimicrobial Resistance konkurs "Treatments and adherence to treatment protocols" (OH-TREAT) obejmuje międzynarodowe, interdyscyplinarne projekty badawcze, których celem jest opracowanie nowych metod radzenia sobie z antybiotykoopornością. Jego całkowity budżet wynosi 27,2 mln euro. W ramach nagrodzonych projektów także polskie naukowczynie i naukowcy będą pracować nad poprawą wskaźników skuteczności leczenia pacjentów dotkniętych infekcjami bakteryjnymi lub grzybiczymi poprzez opracowanie nowych terapii, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka oporności drobnoustrojów w różnych obszarach One Health. 

Dr Aleksandra Borek z Uniwersytetu SWPS wraz z polskim zespołem badawczym oraz partnerami z Belgii, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii zrealizuje projekt HEAL-ALLY, który ma na celu opracowanie innowacyjnego rozwiązania cyfrowego w postaci aplikacji i testów dla pacjentów oraz platformy z danymi dla lekarzy, które będą wspierać przestrzeganie zaleceń dotyczących antybiotykoterapii w celu zapobiegania i leczenia nawracających zakażeń układu moczowego. Polski zespół otrzyma na badania 783 600 zł. 

Finansowanie otrzymał również projekt PRECISE, w ramach którego zespoły badawcze z   Norwegii, Niemiec, Polski i Danii opracują nową, ukierunkowaną metodę leczenia zakażeń wywoływanych przez MRSA, czyli gronkowca złocistego opornego na metycylinę. Zamiast narażać cały organizm pacjenta na działanie wysokiego stężenia antybiotyku, naukowcy planują dostarczyć związek przeciwbakteryjny bezpośrednio do komórki bakteryjnej. Proponowana terapia będzie łączyć dwa składniki: nanociało rozpoznające MRSA oraz nowy związek wiodący o wysokiej aktywności przeciwbakteryjnej wobec MRSA. Polskim zespołem pokieruje dr Joanna Empel z Narodowego Instytutu Leków, a budżet polskiej części badań wynosi 681 370 zł. 

INTERACT jest trzecim projektem z udziałem polskiego zespołu badawczego wyłonionym w konkursie OH-TREAT. Na polską część badań, którą pokieruje dr hab. Izabela Sabała z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego PAN, NCN przeznaczy 1 163 880 zł. Naukowcy wraz z partnerami z Hiszpanii, Norwegii, Niemiec i Wielkiej Brytanii będą pracować nad przedłużeniem życia obecnych antybiotyków poprzez łączenie ich z nowymi substancjami pomocniczymi, np. specjalnymi białkami i peptydami. Aby dostarczyć precyzyjnie dobrane pary leków prosto do wnętrza bakterii i biofilmów, zamierzają zamknąć je w inteligentnych, mikroskopijnych kapsułkach (nanopęcherzykach). Taki sposób transportu nie tylko zwiększy skuteczność leczenia, ale też ograniczy toksyczność i ryzyko, że bakterie uodpornią się na nową terapię. 

Lista rankingowa OH-TREAT

Więcej informacji o projektach zakwalifikowanych do finansowania znajduje się tutaj. 

Nabór wniosków wstępnych w kolejnym konkursie partnerstwa EUP OHAMR jest otwarty do 1 lutego 2027, 13.00 CET.

Wraz z ogłoszeniem listy nagrodzonych projektów, partnerstwo EUP OHAMR uruchamia nowy interaktywny panel do wizualizacji danych projektowych. Panel gromadzi dane zarówno z projektów wspieranych przez EUP OH AMR, jak i JPI AMR, umożliwiając użytkownikom wyszukiwanie, filtrowanie i porównywanie danych według priorytetowych obszarów badawczych, środowisk One Health, organizacji finansujących, krajów oraz innych kluczowych parametrów. 

 

Ogłoszenie konkursu LANGSPIL w ramach Funduszy EOG

Kod CSS i JS

Narodowe Centrum Nauki (NCN) ogłasza konkurs LANGSPIL na interdyscyplinarne projekty z zakresu badań podstawowych, realizowane we współpracy polskich organizacji badawczych z partnerami z państw-darczyńców: Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Budżet na finansowanie projektów wynosi 12 mln euro. Konkurs jest realizowany w ramach programu „Badania podstawowe” w IV edycji Funduszy EOG.

Celem konkursu LANGSPIL jest wspieranie badań łączących wiedzę, metody i perspektywy różnych dyscyplin naukowych, szczególnie nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce oraz rozwijanie międzynarodowej współpracy badawczej. 

Projekty ubiegające się o finansowanie powinny charakteryzować się wysoką jakością naukową i oryginalnością oraz odpowiadać na wyzwania związane z co najmniej jednym z trzech obszarów priorytetowych:

  • zieloną transformacją Europy,
  • demokracją, praworządnością i prawami człowieka,
  • włączeniem społecznym i odpornością.

Konkurs zachęca również do angażowania partnerów spoza środowiska akademickiego oraz stosowania zasad otwartej nauki. Ważnym elementem jest także wspieranie rozwoju kariery naukowej osób na wczesnym etapie kariery oraz kobiet prowadzących działalność badawczą.

Kto może ubiegać się o finansowanie?

O finansowanie mogą ubiegać się polskie organizacje badawcze posiadające osobowość prawną, wskazane w ogłoszeniu konkursowym. Warunkiem udziału jest utworzenie międzynarodowego konsorcjum z co najmniej jedną organizacją badawczą z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu.

Partnerami projektu mogą być również inne podmioty publiczne i prywatne, organizacje komercyjne i niekomercyjne oraz organizacje pozarządowe posiadające osobowość prawną i mające siedzibę w Polsce lub jednym z państw-darczyńców. W projektach mogą uczestniczyć także podmioty z państw trzecich, jednak bez możliwości otrzymania finansowania z grantu.

Budżet i harmonogram konkursu

Całkowity budżet konkursu wynosi 12 mln euro (50 911 200 zł). Wysokość finansowania pojedynczego projektu może wynosić od 800 tys. do 1,5 mln euro, a czas jego realizacji to 36 miesięcy.

Finansowanie może pokryć do 100% kosztów kwalifikowalnych projektu, z uwzględnieniem obowiązujących zasad pomocy publicznej.

Nabór wniosków rozpocznie się 16 grudnia 2026 r. i potrwa do 16 marca 2027 r. do godz. 14:00. Wnioski należy składać elektronicznie za pośrednictwem systemu OSF.

Wnioski ocenią międzynarodowi eksperci, którzy uwzględnią m.in. jakość naukową, interdyscyplinarność, potencjalny wpływ wyników badań na rozwój wiedzy i społeczeństwo oraz jakość współpracy międzynarodowej.

Gdzie szukać informacji?

Szczegółowe zasady udziału w konkursie, wymagania dotyczące konsorcjów, kosztów kwalifikowalnych oraz kryteria oceny wniosków znajdują się w dokumentacji konkursowej, w szczególności w ogłoszeniu konkursowym i przewodniku Guide for Applicants and Evaluators.

16 grudnia 2026 r. o godzinie 10:00 odbędzie się webinar informacyjny poświęcony konkursowi LANGSPIL, podczas którego uczestnicy będą mogli zapoznać się z zasadami konkursu. Zachęcamy do rejestracji na wydarzenie. 

Pytania dotyczące konkursu można kierować na adres: norway.grants@ncn.gov.pl.

EOSC i piąta swoboda – o swobodnym przepływie wiedzy w Europie w Parlamencie Europejskim

Kod CSS i JS

Jak zapewnić swobodny przepływ danych badawczych, wiedzy i zasobów naukowych ponad granicami państw i dyscyplin? O tym będą rozmawiać przedstawiciele europejskich instytucji naukowych, organizacji badawczych i środowisk politycznych podczas spotkania poświęconego Europejskiej Chmurze Otwartej Nauki (EOSC), które odbędzie się 17 listopada 2026 r. w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Wydarzenie będzie transmitowane na żywo na YouTube.

Europejska Chmura Otwarta Nauki jest jednym z kluczowych elementów budowania Europejskiej Przestrzeni Badawczej i wspierania swobodnego przepływu wiedzy w Europie. Jej rola będzie tematem spotkania „EOSC and the Fifth Freedom: Enabling Knowledge Circulation Across Europe”, które odbędzie się 17 listopada 2026 r. w Parlamencie Europejskim w Brukseli.

Wydarzenie organizowane jest wspólnie przez Narodowe Centrum Nauki, EOSC Association oraz Science Europe. Gospodarzem spotkania będzie Krzysztof Hetman, poseł do Parlamentu Europejskiego.

Punktem wyjścia do dyskusji będzie koncepcja tzw. piątej wolności – swobodnego przepływu badań, innowacji i wiedzy – przedstawiona przez Enrica Lettę w raporcie dotyczącym przyszłości jednolitego rynku europejskiego z 2024 r. Jej realizacja wymaga rozwijania wspólnych rozwiązań, które umożliwią naukowcom odkrywanie, udostępnianie, wykorzystywanie i ponowne używanie danych badawczych, narzędzi oraz usług niezależnie od granic państwowych i podziałów między dyscyplinami naukowymi.

W tym kontekście szczególne znaczenie ma EOSC, która poprzez Federację EOSC łączy krajowe, tematyczne i europejskie infrastruktury oraz usługi badawcze w ramach interoperacyjnego i zaufanego ekosystemu. Rozwiązanie to pozwala lepiej wykorzystywać istniejące zasoby i inwestycje, przy jednoczesnym zachowaniu autonomii poszczególnych instytucji.

Dzięki EOSC naukowcy zyskują łatwiejszy dostęp do wysokiej jakości danych i zasobów badawczych, co sprzyja współpracy międzynarodowej i rozwojowi badań naukowych. Z perspektywy polityki naukowej wspólne europejskie rozwiązania w tym zakresie mają również strategiczne znaczenie dla wzmacniania doskonałości naukowej, suwerenności technologicznej Europy i rozwoju wiarygodnej sztucznej inteligencji, opartej na wysokiej jakości danych.

Europejska współpraca w praktyce

Spotkanie w Parlamencie Europejskim będzie okazją do wymiany perspektyw przedstawicieli instytucji europejskich, organizacji naukowych i środowiska badawczego. W programie przewidziano wystąpienia poświęcone m.in. piątej wolności i Europejskiej Przestrzeni Badawczej, rozwojowi Federacji EOSC oraz roli krajowych inwestycji w budowaniu wspólnych europejskich zasobów badawczych.

Praktyczny wymiar funkcjonowania EOSC przedstawi prof. Jens K. Habermann, dyrektor generalny BBMRI-ERIC, który omówi przykład wykorzystania infrastruktury w badaniach nad rakiem (MCVAL cancer research use case). Wystąpienie pokaże, w jaki sposób federacyjne rozwiązania mogą wspierać odkrycia naukowe i przyczyniać się do rozwiązywania istotnych problemów społecznych.

Wydarzenie zakończy moderowana dyskusja z udziałem zaproszonych ekspertów i uczestników. Jednym z jej głównych tematów będą możliwości i warunki swobodnego przepływu wiedzy w Europie, a także perspektywy rozwoju i zapewnienia trwałości wspólnych europejskich zdolności badawczych po 2027 r.

Dołącz do transmisji online

Spotkanie odbędzie się 17 listopada 2026 r. w godz. 13.00–14.30 w Parlamencie Europejskim w Brukseli. Wszystkich zainteresowanych tematyką otwartej nauki, europejskiej współpracy badawczej i przyszłości EOSC zapraszamy do śledzenia transmisji na żywo na kanale YouTube.

Troje polskich badaczy wśród laureatów ERC Synergy Grants

Kod CSS i JS

W tegorocznej edycji konkursu ERC Synergy Grants sukces odniosło troje badaczy związanych z Narodowym Centrum Nauki. Wśród nich są: członek Rady NCN dr hab. Bogumił Szady, prof. KUL, laureat Nagrody NCN z 2014 roku i kierownik projektów finansowanych przez NCN prof. Janusz Bujnicki oraz prof. Aldona Sopata, laureatka konkursu NCN. To jedyni badacze związani z polskimi instytucjami, którzy znaleźli się w gronie laureatów tego prestiżowego konkursu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. 

Prof. Bogumił Szady. Źródło: KUL Prof. Bogumił Szady. Źródło: KUL Dr hab. Bogumił Szady otrzymał finansowanie projektu EDGE – The Experience of Diversity as the Genesis of East Central Europe (14th–18th centuries), który zostanie zrealizowany we współpracy z badaczami z Węgier i Czech. Celem przedsięwzięcia jest zbadanie, w jaki sposób doświadczenie religijnej, etnicznej i kulturowej różnorodności wpłynęło na kształtowanie się Europy Środkowo-Wschodniej między XIV a XVIII wiekiem.

Historyk specjalizuje się w geografii historycznej, kartografii oraz dziejach społecznych i religijnych Europy Środkowo-Wschodniej. Kieruje Ośrodkiem Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, jest także zastępcą kierownika Zakładu Atlasu Historycznego w Instytucie Historii PAN. Od lat angażuje się w rozwój nowoczesnych metod badawczych, łączących historię, geografię i technologie cyfrowe. Od 2022 roku zasiada w Radzie NCN.

Prof. Janusz Bujnicki. Źródło: IIMCB Prof. Janusz Bujnicki. Źródło: IIMCB

Prof. Janusz Bujnicki będzie kierował projektem LifeOTRNA – Decoding the Molecular Mechanisms of tRNA Modifications. Dzięki swoim badaniom zamierza wyjaśnić pochodzenie, ewolucję i funkcje nietypowych cząsteczek RNA oraz ich znaczenie dla powstania i rozwoju życia. 

Badacz jest biologiem i bioinformatykiem związanym z Międzynarodowym Instytutem Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, gdzie kieruje Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka. Specjalizuje się w biologii strukturalnej, biologii RNA, bioinformatyce oraz komputerowym projektowaniu białek i kwasów nukleinowych. Należy do czołowych polskich biologów molekularnych, jest członkiem licznych krajowych i międzynarodowych gremiów naukowych oraz laureatem wielu prestiżowych nagród, w tym Nagrody NCN (2014). Jest również kilkukrotnym laureatem konkursów NCN (OPUS i MAESTRO).

Prof. Aldona Sopata. Fot. Alex Lowles Prof. Aldona Sopata. Fot. Alex Lowles Prof. Aldona Sopata otrzymała grant ERC na realizację projektu NAVAR – Navigating the Pathways of Nativeness: Attrition and Reinforcement of Childhood Languages in Contexts of Return Migration w ramach którego, we współpracy z badaczkami z Niemiec i Portugalii, zbada wpływ migracji na rozwój, utrzymywanie i zmiany języków przyswojonych we wczesnym dzieciństwie. Badaczka jest związana z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie kieruje pracami poświęconymi bilingwizmowi, wielojęzyczności oraz przyswajaniu języka przez dzieci. 

W swoich badaniach koncentruje się na rozwoju językowym dzieci wychowujących się w środowiskach migracyjnych i wielojęzycznych. Jest uznaną specjalistką w zakresie dwujęzyczności, a wyniki jej badań mają znaczenie zarówno dla językoznawstwa, jak i praktyki edukacyjnej. Naukowczyni była także kierowniczką projektu zrealizowanego dzięki finansowaniu NCN w konkursie BEETHOVEN.

W tegorocznej edycji ERC Synergy Grants finansowanie zdobyło 48 zespołów wyłonionych spośród niemal tysiąca zgłoszeń, co oznacza, że sukces odniosło około 5 procent aplikujących. Łączny budżet konkursu wynosił 500 mln euro, a średnia wartość dofinansowania projektu to 10,4 mln euro. 

Granty ERC Synergy Grants należą do najbardziej prestiżowych i konkurencyjnych programów finansowania badań naukowych na świecie. Serdecznie gratulujemy laureatom i życzymy powodzenia w realizacji ambitnych projektów badawczych.

Ostatnie wyniki OPUS 30+LAP/Weave

Kod CSS i JS

21 projektów badawczych o łącznej wartości niemal 37 mln zł zrealizują polskie naukowczynie i naukowcy we współpracy międzynarodowej z partnerami z Niemiec oraz Austrii, Belgii i Czech. To ostatnia część wyników dla projektów LAP w konkursie OPUS 30.

Co roku w jesiennej edycji swojego największego konkursu OPUS na projekty badawcze realizowane w obszarze badań podstawowych Narodowe Centrum Nauki otwiera ścieżkę LAP umożliwiającą uzyskanie finansowania przez polskie zespoły na realizację projektów dwu- lub trójstronnych we współpracy z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii.

Ścieżka LAP (lead agency procedure) to ułatwienie proceduralne w ocenie wniosków międzynarodowych, będące wynikiem wzajemnego zaufania agencji finansujących badania z różnych krajów do stosowanych procedur oceny i jej wyników. W ramach procedury LAP wnioski o finansowanie projektów międzynarodowych są oceniane tylko raz, tylko w jednym kraju, przez jedną agencję finansującą. Pozostałe zaangażowane kraje akceptują wyniki tej oceny i na jej podstawie każda agencja osobno przekazuje finansowanie dla swoich zespołów badawczych.

Wyniki dla projektów z udziałem partnerów z Niemiec

Dzisiejsze wyniki publikujemy po akceptacji agencji niemieckiej Deutsche Forschungsgemeinschaft. Na liście laureatów znalazło się 18 dwustronnych projektów polsko-niemieckich, a także 3 projekty trójstronne, które oprócz współpracy z partnerami z Niemiec obejmują udział partnerów z Austrii, Belgii-Flandrii oraz Czech. Zwycięskie projekty dotyczą badań ze wszystkich trzech obszarów nauk: humanistycznych, społecznych i o sztuce (5 projektów), nauk o życiu (4 projekty) oraz nauk ścisłych i technicznych (12 projektów).

Międzynarodowe zespoły naukowców m.in.:

  • sprawdzą, jak społeczności internetowe tworzące wspólne zasoby cyfrowe modyfikują reguły swojego działania w odpowiedzi na pojawienie się sztucznej inteligencji;
  • zrekonstruują transnarodową historię naukoznawstwa w okresie zimnej wojny (1945-1989), aby rzucić światło na współczesne debaty dotyczące polityki naukowej i polityki wiedzy,
  • sprawdzą efekty zastosowania ultrakrótkich impulsów promieniowania laserowego w przetwarzaniu surowców spożywczych w celu poprawy jakości funkcjonalnej i sensorycznej błonnika;
  • przeanalizują mechanizmy odpowiedzi immunologicznej ludzkiego organizmu na zakażenie wirusem HIV, aby w przyszłości możliwe było opracowanie nowych strategii antyretrowirusowych i funkcjonalnych leków przeciwko utajonym prowirusom;
  • opracują technologię otrzymywania nowych powłok ochronno-przewodzących na bazie oksywęglika krzemu (SiOC – tzw. czarne szkła) do zastosowania w stałotlenkowych ogniwach paliwowych;
  • badaniem właściwości tlenku galu domieszkowanego glinem i jego wykorzystaniem w rozwoju urządzeń mocy, które mogą wydajnie pracować przy wysokich napięciach i temperaturach.

Wszystkie tematy projektów zakwalifikowanych do finansowania wraz z opisami popularnonaukowymi dostępne są na listach rankingowych OPUS 30+LAP/Weave. 

Lista OPUS 30 LAP: projekty dwustronne polsko-niemieckie (pdf)

Lista OPUS 30 LAP: projekt trójstronny polsko-niemiecko-austriacki (pdf)

Lista OPUS 30 LAP: projekt trójstronny polsko-niemiecko-belgijski (flandryjski) (pdf)

Lista OPUS 30 LAP: projekt trójstronny polsko-niemiecko-czeski (pdf)

OPUS 30+LAP/Weave – podsumowanie liczbowe

W ogłoszonym jesienią 2025 roku konkursie OPUS 30+LAP/Weave do NCN wpłynęła rekordowa liczba 2359 wniosków na łączną kwotę ponad 4 mld zł.

Pierwsze wyniki dla projektów krajowych zostały opublikowane w czerwcu, finansowanie otrzymało 279 wniosków OPUS o wartości niemal 570,7 mln zł. Wyniki dla projektów międzynarodowych LAP były publikowane sukcesywnie w miarę ich zatwierdzania przez agencje partnerskie. W lipcu opublikowaliśmy wyniki dla projektów z udziałem zespołów z Austrii i Czech (26 projektów o wartości ponad 43,6 mln zł) oraz Belgii-Flandrii (1 projekt o wartości 1,5 mln zł). W październiku poznaliśmy wyniki dla projektów zakładających współpracę z partnerami ze Szwajcarii (10 projektów, ponad 18,5 mln zł) oraz Słowenii (6 projektów o łącznej wartości ponad 11,1 mln zł). Publikacja wyników dla projektów z udziałem partnerów z Niemiec (21 projektów, prawie 37 mln zł) to ostatnia część wyników konkursu OPUS 30+LAP/Weave.

Ostateczna lista laureatów konkursu liczy 343 projekty OPUS i OPUS LAP, o łącznej wartości ponad 682 mln zł.

 OPUS 30 (bez LAP)OPUS 30 LAPOPUS 30+LAP/Weave (OPUS+OPUS LAP)
wnioski złożone20922672359
wartość wniosków złożonych3 561 688 103 451 123 5584 012 811 661
wnioski zakwalifikowane do finansowania27964343
wartość wniosków zakwalifikowanych do finansowania570 688 128 111 780 930682 469 058
liczbowy wskaźnik sukcesu13,34%23,97%14,54%
finansowy wskaźnik sukcesu16,02%24,78%17,01%

 

Podcast NCN 04/08 - Jak kształtować karierę w nauce

Kod CSS i JS

Czy karierę naukową można zaplanować? Czym kierować się w wyborze promotora, zespołu badawczego i tematu badań? Co decyduje o sukcesie grantowym i jak budować niezależność? O tym rozmawiamy w ósmym odcinku podcastu NCN. Gośćmi Anny Korzekwy-Józefowicz są prof. Agnieszka Chacińska, dyrektorka IMoL PAN oraz dr Dawid Kobiałka z Uniwersytetu Łódzkiego.

Prof. Agnieszka Chacińska jest biolożką molekularną, dyrektorką Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN, a także laureatką pierwszej Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół powstawania i działania mitochondriów. Dr Dawid Kobiałka, archeolog z Uniwersytetu Łódzkiego, specjalizuje się w archeologii sądowej i archeologii zbrodni, jest tegorocznym laureatem Nagrody NCN. Bada pozostałości Zbrodni Pomorskiej 1939 roku, rekonstruuje i dokumentuje te wydarzenia. Oboje należą do grona polskich naukowców, których badania są rozpoznawalne również na arenie międzynarodowej. W podcaście dzielą się doświadczeniami związanymi z budowaniem kariery naukowej, zdobywaniem finansowania na badania oraz pracą w zespołach badawczych.

Fascynacja ważniejsza niż plan kariery

Oboje goście podkreślają, że dobra kariera naukowa nie powinna opierać się na chłodnych kalkulacjach na temat kolejnych stopni naukowych czy stanowisk. Zdaniem prof. Agnieszki Chacińskiej kluczowe jest odnalezienie obszaru, który autentycznie fascynuje i daje satysfakcję. To właśnie ciekawość i zainteresowanie konkretnym problemem badawczym pozwalają wytrwać w wymagającej pracy naukowca przez wiele lat.

Podobnie uważa dr Dawid Kobiałka. Jak mówi, najlepiej gdy „rozum i serce idą w jednym kierunku”. Nauka wymaga długofalowego zaangażowania, dlatego warto wybierać tematy, które wydają się ważne i inspirujące same w sobie, a nie tylko korzystne z punktu widzenia osiągania kolejnych etapów kariery.

Dobra nauka rodzi się z krytycznej dyskusji

Jednym z głównych tematów rozmowy jest zdobywanie grantów i rozwijanie własnych pomysłów badawczych. Prof. Chacińska przekonuje, że podstawą każdego dobrego projektu naukowego jest interesujący pomysł, który następnie trzeba poddać krytycznej, merytorycznej dyskusji. Im więcej pytań i uwag pojawi się na etapie przygotowań, tym większa szansa, że projekt przekona ekspertów oceniających wniosek grantowy. Szczególnie ważne jest konfrontowanie swoich koncepcji nie tylko ze specjalistami z danej dziedziny, lecz także z naukowcami spoza własnego obszaru badawczego. Dzięki temu łatwiej sprawdzić, czy rzeczywiście potrafimy opowiedzieć o swoich badaniach w sposób zrozumiały i pokazać, na czym polega ich nowatorstwo.

Dr Kobiałka ilustruje tę radę własnym doświadczeniem związanym z konkursem SONATA BIS. Przygotowując się do rozmowy z panelem ekspertów, skonsultował swoją prezentację z prof. Arkadiuszem Marciniakiem, archeologiem, prezesem Europejskiego Stowarzyszenia Archeologów. Krytyczne uwagi sprawiły, że całkowicie przebudował sposób przedstawienia projektu. Efekt okazał się bardzo dobry: wniosek został oceniony jako trzeci spośród 96 zgłoszeń w obszarze nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce.

Mobilność otwiera nowe perspektywy

W rozmowie dużo miejsca poświęcono również znaczeniu mobilności naukowej. Prof. Chacińska zwraca uwagę, że rozwój naukowca wymaga zarówno zmiany środowisk badawczych, jak i otwartości na nowe zagadnienia. Wyjazdy do innych ośrodków pozwalają poznać odmienne sposoby prowadzenia badań, inne metody pracy i nowe kultury organizacyjne. To doświadczenia, które poszerzają horyzonty i pomagają budować naukową dojrzałość.

Z kolei dr Kobiałka podkreśla, że pozostawanie przez całą karierę w jednym miejscu może ograniczać rozwój. Jego zdaniem mobilność, także międzynarodowa, jest warunkiem prowadzenia badań, które wnoszą coś nowego do nauki. Nawet trudne doświadczenia związane ze zmianą otoczenia stają się ważną częścią rozwoju badacza.

Nauka to praca zespołowa

Goście podcastu zgodnie podkreślają, że współczesna nauka jest przedsięwzięciem zespołowym. Prof. Chacińska opowiada o budowaniu grup badawczych opartych na odpowiedzialności, wzajemnym zaufaniu i otwartej dyskusji. Jej zdaniem szczególnie ważne jest tworzenie przestrzeni do regularnej wymiany pomysłów oraz wspieranie młodych naukowców w stopniowym osiąganiu samodzielności.

Dr Kobiałka pokazuje natomiast na przykładzie badań archeologicznych, że sukces zależy często od współpracy specjalistów reprezentujących różne dyscypliny. W jego projektach uczestniczą archeolodzy, antropolodzy, medycy sądowi, specjaliści od teledetekcji czy geochemii. To właśnie połączenie kompetencji wielu osób pozwala odpowiadać na najbardziej złożone pytania badawcze.

Wybrane wypowiedzi

Prof. Agnieszka Chacińska

Trzeba mieć dobry pomysł i poddawać go dyskursowi, także krytycznemu. W momencie, kiedy środowisko dookoła nie sprzyja merytorycznej dyskusji to naprawdę to osłabia szansę. Musi być pomysł i on musi być poddany krytyce, żeby dojrzał do takiego poziomu, że przekona później recenzentów.

Musimy się nauczyć mówić takim językiem, aby trafiać do niespecjalistów, bo panele grantowe składają się z niespecjalistów, to jest bardzo istotne. Najważniejsza rzecz moim zdaniem w całym procesie.

Chciałabym doradzić młodym ludziom, żeby zadali sobie pytanie, co ich fascynuje w konkretnym przypadku. Jeżeli niewiele ich fascynuje lub nie potrafią tego wypowiedzieć, to być może to nie jest właściwa droga. Namawiałabym do świadomych wyborów, nie kierowania się etapami kariery. Musi być naprawdę prawdziwe zainteresowanie tym, co się robi, bo jeżeli tego nie ma, to nic z tej pracy nie wyjdzie.

Człowiek nie może robić dokładnie tego samego w okresie stażu doktorskiego, co robił w czasie doktoratu. Szukałabym nowych wyzwań. Ten element zmiany zainteresowań naukowych oraz zmiana środowiska to razem daje naprawdę bardzo pozytywny efekt w postaci otworzenia horyzontów.

Dr Dawid Kobiałka

Idealne rozwiązanie jest takie, kiedy rozum i serce idą w jednym kierunku. Chłodne myślenie o tym, gdzie będę za pięć, dziesięć lat, nie jest najlepszym rozwiązaniem. To, czym powinniśmy się kierować, to jest właśnie przekonanie o tym, że chcemy zrobić coś ciekawego, nowego, coś, co jest dla nas po prostu ważne samo w sobie, a nie, że to będzie gwarantem doktoratu, bo można robić bardzo dobrą naukę mając samego magistra.

Warto słuchać mistrzów.

Mobilność to jest podstawa, jeśli chcemy robić badania, które pchają nas do przodu. Mamy jedno życie i jeśli chcemy coś wartościowego zrobić w nauce, to niestety droga jest długa, kręta i wiąże się właśnie z mobilnością.

Być upartym i dążyć do celu. Jak się wierzy w to, co chce się zrobić, że to jest ważne, potrzebne, to trzeba robić wszystko, żeby to rozwijać mimo problemów, które pojawiają się po drodze. Bo jeśli uda się pokonać te problemy, w dalszej perspektywie można tylko zyskać.

To, co robimy, jest nauką, ale taka archeologia jest także misją.

Więcej o badaniach dr. Dawida Kobiałki będzie można posłuchać już 19 listopada na kanale Copernicus Center w ramach cyklu „Nauka w Centrum”. 

Playlista z najnowszymi odcinkami podcastu

Dr Weronika Bieniasz zastępczynią dyrektora NCN

Kod CSS i JS

8 listopada dr Weronika Bieniasz objęła stanowisko zastępczyni dyrektora Narodowego Centrum Nauki. Z agencją jest związana od 2012 roku. 

Dr Weronika Bieniasz jest doktorem nauk chemicznych, absolwentką Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest autorką i współautorką publikacji naukowych oraz zgłoszeń patentowych w obszarze chemii powierzchni materiałów i katalizy.

Z Narodowym Centrum Nauki jest związana od 14 lat. W latach 2012-2018 zajmowała stanowisko Koordynatorki Dyscyplin w grupie Nauk Ścisłych i Technicznych, odpowiadając za organizację konkursów oraz zapewnienie prawidłowego przebiegu procesu oceny wniosków. Od 2019 roku kierowała Zespołem ds. Elektronicznego Systemu Obsługi Wniosków.

Posiada wieloletnie doświadczenie w projektowaniu i doskonaleniu procesów związanych z finansowaniem badań naukowych oraz zapewnianiu spójności pomiędzy regulacjami, procesami organizacyjnymi i rozwiązaniami systemowymi wspierającymi funkcjonowanie Narodowego Centrum Nauki.

Dr Weronika Bieniasz została wyłoniona w konkursie ogłoszonym w maju br. Zastąpiła na stanowisku zastępcy dyrektora dra Marcina Lianę, który sprawował tę funkcję przez dwie kadencje.

Dyrekcja NCN

Łączymy się w bólu z rodzinami i bliskimi ofiar oraz rannymi

Kod CSS i JS

Jesteśmy głęboko wstrząśnięci tragicznymi wydarzeniami, które miały miejsce 7 listopada w Krakowie.

Składamy najszczersze kondolencje rodzinom oraz bliskim ofiar. Rannym życzymy szybkiego powrotu do zdrowia, a wszystkim dotkniętym tą tragedią przekazujemy wyrazy solidarności i wsparcia.

Dyrekcja, Rada i pracownicy NCN